زنگ خطر برای زنجیره خودروسازی و قطعه سازی

در این میان، ایران خودرو با وجود حفظ جایگاه خود به عنوان لیدر بازار، با کاهش حدود ۵۸ هزار دستگاهی تولید مواجه شده است. سایپا و پارس خودرو نیز کاهش بیش از ۵۳ هزار دستگاهی تیراژ را تجربه کرده اند و گروه بهمن در بخش تولید سواری با افت قابل توجه تولید روبه رو شده است.

افت شدید تولید در بخش خصوصی
گزارش انجمن قطعه سازان تهران همچنین نشان می دهد کاهش تولید در شرکت های خصوصی و مونتاژکاران شدت بیشتری داشته است؛ به گونه ای که تولید شرکت های بخش خصوصی در نیمه نخست امسال حدود ۵۸ درصد کاهش یافته است.
بر اساس این گزارش، محدودیت های تخصیص ارز، افزایش قیمت پک های وارداتی CKD و وابستگی بالای مونتاژکاران به واردات، از مهم ترین عوامل اسیب پذیری این بخش عنوان شده است.
انجمن قطعه سازان تهران تاکید کرده است که شدت افت تولید در مونتاژکاران خصوصی، چندین برابر خودروسازانی بوده که از سطح داخلی سازی بالاتری برخوردارند؛ موضوعی که وابستگی ارزی زنجیره تولید را به یکی از مهم ترین ریسک های صنعت خودرو تبدیل کرده است.

رشد اسمی فروش در سایه تورم
در بخش دیگری از این گزارش، عملکرد مالی سه گروه خودروسازی بررسی شده است. اگرچه فروش ریالی این شرکت ها رشد قابل توجهی داشته، اما این افزایش عمدتا ناشی از رشد قیمت های کارخانه ای و تورم نهاده های تولید بوده و در مقابل، ارزش دلاری فروش کاهش یافته است.
این گزارش با اشاره به افزایش نرخ ارز از حدود ۹۰ هزار تومان به محدوده ۲۷۰ هزار تومان، هشدار داده است که جهش نرخ ارز، فاصله میان درامد ریالی خودروسازان و هزینه واقعی تامین نهاده ها را افزایش داده و فشار مضاعفی بر سرمایه در گردش زنجیره وارد کرده است.

نقدینگی؛ گلوگاه اصلی زنجیره قطعه سازی
بر اساس یافته های این پایش، افزایش قیمت مواد اولیه از جمله مس، الومینیوم و پلیمر در کنار رشد نرخ ارز، موجب افزایش شدید هزینه تولید قطعه شده است. از سوی دیگر، تاخیر در پرداخت مطالبات قطعه سازان از سوی خودروسازان، موجب انجماد نقدینگی در زنجیره تامین شده و توان قطعه سازان برای تامین مواد اولیه و ادامه تولید را تحت فشار قرار داده است.
گزارش انجمن هشدار می دهد که تداوم این وضعیت می تواند ضمن کاهش بهره وری واقعی، ریسک بازگشت زیان عملیاتی شرکت های خودروسازی و قطعه سازی را افزایش داده و در نهایت به توقف یا کاهش ظرفیت خطوط تولید منجر شود.

پیشنهاد قطعه سازان برای عبور از رکود
انجمن صنایع همگن نیرو محرکه و قطعه سازان خودرو تهران در بخش پایانی گزارش خود، مجموعه ای از راهکارهای سیاستی را برای کنترل بحران نقدینگی و جلوگیری از تشدید رکود پیشنهاد کرده است.
«تعدیل پویای قیمت ها» و عبور از قیمت گذاری دستوری ایستا، اتصال فرمول قیمت گذاری به شاخص نرخ ارز و قیمت مواد اولیه، تسهیل استفاده از ارز توافقی و ارز اشخاص، گسترش استفاده از اوراق گام، بازنگری در حقوق گمرکی و سود بازرگانی و تامین سرمایه در گردش از جمله پیشنهادهای مطرح شده در این گزارش است.
این انجمن همچنین بر ضرورت هدایت منابع ارزی و مالی به سمت پلتفرم هایی با درصد بالاتر داخلی سازی تاکید کرده و ان را یکی از اولویت های راهبردی برای کاهش اسیب پذیری صنعت خودرو در برابر شوک های ارزی دانسته است.
برایند این گزارش نشان می دهد صنعت خودرو در نیمه نخست ۱۴۰۵ همزمان با سه فشار اصلی شامل افت تیراژ، جهش هزینه تولید و تنگنای نقدینگی مواجه بوده است؛ شرایطی که به اعتقاد انجمن قطعه سازان تهران، بدون اصلاح سازوکار قیمت گذاری، تامین ارز و جریان پرداخت مطالبات زنجیره تامین، می تواند عمق رکود تولید را افزایش دهد.