از تویوتا تا چری؛ ۵۰ غول خودروسازی جهان در بازار ایران چه سهمی دارند؟

 برقی‌سازی، خودروهای متصل، هوش مصنوعی، سیستم‌های کمک‌راننده و نرم‌افزار، قواعد تازه رقابت را شکل داده‌اند. فهرست ۵۰ شرکت برتر نیز همین تغییر را نشان می‌دهد؛ از تویوتا و فولکس‌واگن تا BYD، تسلا و چری.
اما پرسش مهم برای ایران این است که از این ۵۰ غول، کدام‌یک واقعاً در بازار کشور حضور دارند و وزن این حضور چه‌قدر است؟

چین؛ ضلع پررنگ بازار امروز
چری سال‌هاست از طریق مدیران خودرو در کشور تولید و عرضه می‌شود و یکی از روشن‌ترین نمونه‌های حضور صنعتی برندهای چینی در ایران است. البته در سال‌های اخیر به تعداد شرکای این شرکت در ایران افزوده شده است.

جیلی نیز سابقه حضور در ایران دارد. BYD هم سابقه همکاری و تولید در کشور داشته و در دوره جدید واردات، دوباره نام‌اش در بازار دیده می‌شود.

چانگان نیز با وجود رتبه پایین‌تر در فهرست جهانی، از منظر بازار ایران اهمیت بیشتری دارد، چراکه سابقه همکاری با سایپا داشته و در دوره جدید واردات نیز محصولات‌اش عرضه شده‌اند.

SAIC، دانگ‌فنگ، فاو، گک و بایک نیز سابقه حضور در ایران دارند؛ هرچند میزان و استمرار حضورشان یکسان نیست.

ژاپنی‌ها؛ میراثی که هنوز در خیابان‌هاست
اگر معیار را از فروش خودروهای جدید به ناوگان موجود و سابقه بازار تغییر دهیم، تصویر متفاوت می‌شود.

تویوتا یکی از مهم‌ترین نام‌های این فهرست است. این برند هم سابقه واردات گسترده دارد و هم در دوره جدید واردات حضور داشته است.

نیسان نیز از برندهای قدیمی بازار ایران است و مزدا هم، با وجود کاهش تیراژ نسبت به گذشته، همچنان یکی از نام‌های شناخته‌شده بازار کشور محسوب می‌شود. سوزوکی و میتسوبیشی نیز سابقه حضور دارند.

کره‌ای‌ها؛ از بازار انبوه تا واردات محدود
هیوندای و کیا از مهم‌ترین برندهای خارجی تاریخ معاصر بازار ایران هستند. سابقه طولانی و تعداد بالای خودروهای موجود، حضور این دو برند را در ناوگان کشور حفظ کرده است.

محدودیت‌های تجاری و تغییر سیاست‌های وارداتی باعث شده حضور این برندها در سال‌های اخیر بیشتر در قالب واردات جدید و محدود تعریف شود. جنسیس نیز عمدتاً در بخش لوکس حضور داشته است.

آلمان؛ حضور پررنگ در بازار لوکس
مرسدس‌بنز، BMW و آئودی جایگاه متفاوتی در بازار ایران دارند و حضورشان بیشتر با خودروهای لوکس و نیمه‌لوکس گره خورده است.

پورشه نیز در بخش لوکس و اسپرت حضور داشته است. فولکس‌واگن نیز سابقه طولانی در ایران دارد. لکسوس هم از شناخته‌شده‌ترین نام‌های لوکس ژاپنی در ایران بوده است.

در این بخش، مسئله اصلی تعداد خودرو نیست؛ ارزش ریالی بازار و جایگاه برند اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

آمریکایی‌ها؛ غایبان بزرگ
جنرال‌موتورز، فورد و تسلا در فهرست جهانی حضور دارند، اما وضعیت‌شان در ایران متفاوت است.

فورد و جنرال‌موتورز سابقه تاریخی دارند، اما امروز حضور رسمی و گسترده‌ای ندارند.

تسلا نیز بیش از آن‌که یک بازیگر مؤثر بازار ایران باشد، نماد تحول صنعت خودرو در جهان است. بنابراین، حضور جهانی تسلا به معنای سهم قابل توجه آن در ایران نیست.

برقی‌ها؛ هنوز در ابتدای راه
BYD، تسلا، Li Auto ،NIO ،XPeng ،Leapmotor و Polestar نمایندگان نسل جدید صنعت خودرو هستند، اما بازار ایران هنوز از بازارهای بزرگ خودروهای برقی فاصله دارد.

BYD در واردات جدید دیده می‌شود، اما درباره NIO ،XPeng ،Li Auto ،Leapmotor و Polestar هنوز نمی‌توان از سهم پایدار و قابل توجه سخن گفت.

این تفاوت مهم است: حضور یک خودرو در خیابان با سهم پایدار یک برند تفاوت دارد.

غول‌های تجاری و قطعه‌ساز
بخشی از این فهرست اساساً با بازار خودروهای سواری تعریف نمی‌شود.

تاتا، ماهیندرا و باجاج بیشتر در حوزه محصولات تجاری و حمل‌ونقل سابقه دارند. ایسوزو یکی از نام‌های شناخته‌شده بخش خودروهای تجاری ایران است و Daimler Truck نیز باید جدا از مرسدس‌بنز سواری بررسی شود.

ولوو نیز در ایران بیشتر با محصولات سنگین و تجاری شناخته می‌شود.

Bosch ،Valeo و Continental نیز باید با معیار قطعات و فناوری سنجیده شوند، نه تعداد خودروهای فروخته‌شده، چراکه حضور آن‌ها در سیستم‌های الکترونیکی، ایمنی، ترمز، قوای محرکه و دیگر اجزای خودرو تعریف می‌شود.

نقشه ۵۰ غول روی جاده‌های ایران
اگر این فهرست را بر اساس نوع حضور تقسیم کنیم، چری و برخی برندهای چینی در تولید و مونتاژ داخلی وزن بیشتری دارند؛ تویوتا، نیسان، هیوندای، کیا و برخی دیگر از برندهای ژاپنی و کره‌ای میراث گسترده‌تری در ناوگان موجود دارند؛ مرسدس‌بنز، BMW، آئودی، پورشه و لکسوس بیشتر در بازار لوکس دیده می‌شوند و برندهایی مانند تسلا و NIO هنوز فاصله زیادی با جریان اصلی بازار ایران دارند.

در بخش تجاری، ایسوزو، ولوو و Daimler Truck اهمیت بیشتری دارند.

فاصله ایران با جهان
فهرست ۵۰ شرکت برتر جهان الزاماً همان فهرست بازیگران بازار ایران نیست.

جهان به سمت خودروهای برقی، نرم‌افزارمحور و متصل حرکت می‌کند؛ ایران اما همچنان با تولید، واردات، ارز، قیمت تمام‌شده و قطعات درگیر است.

به همین دلیل، ممکن است چری در بازار ایران وزن صنعتی بیشتری از یک غول جهانی داشته باشد و در مقابل، تسلا با وجود اثرگذاری بزرگ بر آینده صنعت خودرو، سهم بسیار محدودی از بازار ایران داشته باشد.

مسئله فقط این نیست که کدام‌یک از ۵۰ غول جهانی در ایران حضور دارند؛ مسئله اصلی این است که بازار ایران با چه سرعتی می‌تواند از نقشه سنتی خودرو به نقشه جدید صنعت خودرو جهان نزدیک شود.