آغاز پیش‌فروش جدید ایران‌خودرو؛ آیا فاصله قیمت کارخانه و بازار کاهش می‌یابد؟

در حالی که بازار خودرو با رکود معاملات و نوسانات محدود قیمت روبه‌رو است، ایران‌خودرو دور جدید فروش محصولات خود را آغاز کرده که مورد توجه کارشناسان و خریداران قرار گرفته است. آن‌ها معتقدند موفقیت این طرح در کاهش فاصله قیمت کارخانه و بازار، وابسته به تداوم عرضه و شرایط اقتصادی کشور خواهد بود.

بازار خودرو همچنان با کمبود تقاضای مؤثر مواجه است و خریداران و فروشندگان در انتظار مشخص شدن سیاست‌های جدید خودروسازان و چشم‌انداز متغیرهای اقتصادی هستند. آغاز مرحله جدید فروش محصولات ایران‌خودرو این پرسش را مطرح کرده که آیا افزایش عرضه می‌تواند فاصله قیمت کارخانه و بازار را کاهش دهد یا خیر.

طبق اعلام ایران‌خودرو، مرحله جدید پیش‌فروش و فروش محصولات این شرکت از امروز آغاز شده و ثبت‌نام از طریق سامانه فروش اینترنتی انجام می‌شود. این طرح برای گروه‌های مختلف متقاضی، از جمله متقاضیان عادی، اجرا شده و برخی محصولات با موعدهای تحویل متفاوت عرضه می‌شوند.

در این دوره، ایران‌خودرو هفت محصول پرفروش شامل پژو ۲۰۷ دستی با موتور TU۳، پژو ۲۰۷ دستی با موتور TU۵P مجهز به سقف فلزی، فرمان هیدرولیک و رینگ فولادی، تارا دستی V۱P با گیربکس MT۶، دنا پلاس دستی با موتور EF۷P، گیربکس MT۶ و رینگ آلومینیومی، رانا پلاس با موتور TU۵P ارتقاء یافته و ترمز عقب دیسکی و سورن پلاس با موتور XU۷P (رینگ معمولی و رینگ آلومینیومی) را با رنگ‌بندی سفید و مشکی در اختیار مشتریان قرار داده است. موجودی خودروها محدود بوده و پس از ۹۰ روز کاری به خریداران تحویل داده می‌شود.

کارشناسان معتقدند اجرای طرح‌های فروش می‌تواند در کوتاه‌مدت بخشی از تقاضای بازار آزاد را به سمت کارخانه هدایت کند و از شدت التهاب معاملات بکاهد، اما تا زمانی که عوامل مؤثر مانند نرخ ارز، هزینه‌های تولید، سیاست‌های قیمت‌گذاری و میزان عرضه تغییر نکند، انتظار کاهش محسوس قیمت‌ها واقع‌بینانه نیست.

وضعیت قیمت‌ها و رکود بازار
بابک صدرایی، کارشناس بازار خودرو، معتقد است روند قیمت‌ها به صورت سینوسی و تحت تاثیر اخبار و سیگنال‌های اقتصادی و سیاسی حرکت می‌کند. او تاکید دارد کاهش قیمت برخی خودروها بیشتر ناشی از نبود تقاضای مؤثر است و برخی محصولات همچنان مشتریان خود را حفظ کرده‌اند، اما سایر خودروها با افت تقاضا روبه‌رو شده‌اند.

صدرایی بیان کرد بازار خودرو از روند طبیعی خود فاصله گرفته و تحت تاثیر فضای روانی و تحولات اقتصادی قرار دارد. به همین دلیل ممکن است یک خودرو در مدت کوتاهی کاهش قیمت داشته باشد و سپس دوباره مسیر افزایشی را طی کند.

افزایش عرضه و فاصله قیمت کارخانه و بازار
این کارشناس با اشاره به افزایش اخیر قیمت کارخانه‌ای محصولات خودروسازان گفت اگر این افزایش قیمت بدون رشد عرضه انجام شود، احتمال افزایش نرخ‌ها در بازار آزاد وجود دارد، اما عرضه مستمر و تحویل به‌موقع خودرو می‌تواند فاصله قیمت کارخانه و بازار را کاهش دهد.

صدرایی افزود شکاف قیمتی میان کارخانه و بازار طی سال‌های گذشته همواره وجود داشته و اندازه آن با میزان عرضه تغییر کرده است. هرچه عرضه منظم‌تر و متناسب با نیاز بازار باشد، این فاصله کمتر خواهد شد. او همچنین تاکید کرد در شرایط فعلی نمی‌توان از کاهش یا افزایش قابل توجه قیمت خودرو سخن گفت و تغییرات موجود بیشتر جزئی هستند.

وی خاطرنشان کرد بازار اکنون در وضعیت انتظار قرار دارد و هر تحول مهم اقتصادی یا سیاسی، به ویژه تغییرات نرخ ارز، می‌تواند در کوتاه‌مدت بر روند قیمت‌ها اثرگذار باشد.

انتقاد مجلس از سیاست‌های قیمت‌گذاری
ظهره‌وند، نماینده مجلس شورای اسلامی، با انتقاد از سیاست‌های قیمت‌گذاری خودرو، مداخله دولت در بازار را عامل تداوم مشکلات صنعت خودرو دانست. او بیان کرد سیاست‌های دستوری نتوانسته به تنظیم بازار منجر شود و تا زمانی که رقابت واقعی و امکان واردات فراهم نشود، مشکلات صنعت خودرو ادامه خواهد داشت.

این نماینده مجلس عملکرد شورای رقابت را نیز مورد انتقاد قرار داد و گفت تعیین قیمت از طریق سازوکارهای اداری در بازاری که با محدودیت عرضه و موانع واردات مواجه است، عملاً رقابت را تضعیف کرده است. ظهره‌وند تاکید کرد آزادسازی قیمت‌ها، افزایش رقابت و تسهیل واردات سه محور اصلی اصلاح بازار خودرو هستند و بدون فضای رقابتی نه کیفیت محصولات افزایش خواهد یافت و نه حقوق مصرف‌کنندگان به طور کامل تأمین می‌شود.

چشم‌انداز بازار خودرو
کارشناسان معتقدند بازار خودرو همچنان در فاز انتظار قرار دارد و فعالان بازار برای مشخص شدن روند قیمت‌ها و سیاست‌های جدید خودروسازان با احتیاط حرکت می‌کنند. هرچند آغاز فروش ایران‌خودرو می‌تواند بخشی از تقاضا را از بازار آزاد خارج کند و در برخی محصولات فاصله قیمت کارخانه و بازار را کاهش دهد، اما روند آینده قیمت‌ها همچنان بیش از هر عامل دیگری به نرخ ارز، سیاست‌های اقتصادی و میزان عرضه خودرو وابسته خواهد بود.