۱۱.۵ میلیارد تومان برای یک‌ خودرو! مالکان وویا فری باید نگران بنزین، ناک و خرابی موتور هم باشد؟

وویا فری خودرویی که با قیمت ۱۱ میلیارد و ۴۹۰ میلیون تومان و موعد تحویل ۹۰روزه به مشتریان عرضه شده، حالا  پس از بروز مشکلات موتوری ناشی از بنزین با توصیه رسمی واردکننده به لزوم استفاده از بنزین سوپر RON ۹۵ مواجه است؛ موضوعی که این پرسش را ایجاد می‌کند که آیا پیش از واردات چنین خودرویی، شرایط سوخت در بازار ایران بررسی نشده بود؟
شرکت سروش موتور مبنا در اطلاعیه‌ای اعلام کرده است که خودروهای وویا از این پس با باک پر از بنزین سوپر استاندارد به مشتریان تحویل داده می‌شوند. این شرکت همچنین به مالکان توصیه کرده است برای حفظ عملکرد مناسب پیشرانه، از بنزین سوپر با عدد اکتان RON ۹۵ استفاده کنند و در صورت نبود این نوع سوخت، از مکمل‌های استاندارد افزایش‌دهنده عدد اکتان مورد تأیید شرکت استفاده شود. این توصیه در شرایطی مطرح شده که موضوع ناک موتور در برخی خودروهای وارداتی و حساسیت پیشرانه‌های مدرن به کیفیت و عدد اکتان سوخت، به یکی از دغدغه‌های مالکان  این خودرو میلیاردی تبدیل شده است.

مشکلات خودروهای وارداتی وویا فری زمانی قابل تأمل‌تر می‌شود که بدانیم وویا فری در بازار ایران با قیمت ۱۱ میلیارد و ۴۹۰ میلیون تومان و برای تحویل در مدت بلند ۹۰ روزه عرضه شده است؛ خودرویی که با توجه به قیمت بسیار بالای آن، طبیعتاً انتظار می‌رود از نظر سازگاری با شرایط بهره‌برداری در بازار ایران نیز در سطح قابل قبولی قرار داشته باشد.
در چنین شرایطی، این پرسش برای مصرف‌کننده مطرح می‌شود که آیا خریدار خودرویی با قیمت بیش از ۱۱ میلیارد تومان باید از همان روز نخست نگران کیفیت بنزین و احتمال بروز ناک موتور باشد؟
طبیعی است که کیفیت سوخت، عدد اکتان و شرایط نگهداری و بهره‌برداری از خودرو بر عملکرد هر پیشرانه‌ای تأثیرگذار است؛ اما مسئله اصلی اینجاست که خودروهای وارداتی قرار است در شرایط واقعی بازار مقصد مورد استفاده قرار بگیرند، نه در شرایط ایده‌آل بازار مبدأ.

اما ناک موتور چیست و چرا اهمیت دارد؟
ناک موتور (Engine Knock) به احتراق زودهنگام و کنترل‌نشده مخلوط سوخت و هوا در سیلندر گفته می‌شود. این پدیده معمولاً زمانی رخ می‌دهد که عدد اکتان سوخت پایین‌تر از نیاز موتور باشد یا شرایط احتراق به‌درستی کنترل نشود. در خودروهای مدرن و مجهز به موتورهای پربازده، ناک می‌تواند علاوه بر افت توان و افزایش مصرف سوخت، در صورت تداوم به قطعات داخلی موتور مانند پیستون، سوپاپ‌ها و یاتاقان‌ها آسیب وارد کند. هرچند سیستم مدیریت موتور معمولاً با کاهش زمان جرقه از آسیب جدی جلوگیری می‌کند، اما این اقدام نیز به کاهش عملکرد خودرو منجر خواهد شد.

سروش موتور مبنا اعلام کرده است که کیفیت سوخت نقش مستقیمی در عملکرد موتور دارد و استفاده از بنزین مناسب می‌تواند احتمال بروز پدیده ناک موتور (Knock) را کاهش دهد.
بر همین اساس، این شرکت استفاده از بنزین سوپر با عدد اکتان RON ۹۵ را توصیه کرده است. همچنین در صورت نبود بنزین سوپر، استفاده از مکمل‌های استاندارد افزایش‌دهنده عدد اکتان که مورد تأیید شرکت هستند، به‌عنوان راهکار جایگزین مطرح شده است.
این توصیه‌ها در واقع نشان می‌دهد که موضوع کیفیت سوخت برای خودروهای وویا، مسئله‌ای جدی و قابل توجه است و مالکان باید در زمان سوخت‌گیری و سرویس خودرو، دستورالعمل‌های اعلام‌شده از سوی شرکت را رعایت کنند.
 

آیا واردکننده نباید پیش از واردات خودرو، شرایط سوخت ایران را بررسی می‌کرد؟
در اینجا یک پرسش جدی‌تر نیز مطرح می‌شود؛ آیا بهتر نبود پیش از ورود چنین خودرویی به بازار ایران، سازگاری آن با شرایط سوخت موجود در کشور به‌طور دقیق بررسی می‌شد؟اگر یک خودرو به کیفیت سوخت و عدد اکتان حساسیت بالایی دارد، انتظار می‌رود واردکننده پیش از عرضه گسترده آن، این موضوع را با شرکت مادر و سازنده خودرو بررسی کرده و راهکاری مشخص برای شرایط بازار ایران در نظر گرفته باشد که متاسفانه این اقدام از سمت سروش موتور انجام نشده و فقط فروش خودروی وارداتی مبنای کار بود.
مسئله کیفیت و عدد اکتان بنزین در ایران موضوع تازه‌ای نیست و سال‌هاست بسیاری از خودروهای مدرن و توربوشارژ با چالش سوخت مواجه هستند. بنابراین، انتظار می‌رود واردکنندگان خودرو در فرآیند انتخاب و واردات محصولات، علاوه بر قیمت و مشخصات فنی، شرایط واقعی استفاده از خودرو در ایران را نیز در نظر بگیرند. 
البته باید توجه داشت که حساسیت یک پیشرانه به کیفیت سوخت، لزوماً به معنای وجود ایراد طراحی یا نقص فنی در خودرو نیست؛ بسیاری از موتورهای مدرن در بازارهای مختلف جهان نیز برای عملکرد بهینه به سوخت با اکتان مشخص نیاز دارند. با این حال، وقتی خودرویی با قیمت بیش از ۱۱ میلیارد تومان به بازار ایران وارد می‌شود، انتظار مصرف‌کننده این است که از ابتدا برای شرایط سوخت موجود در کشور نیز راهکار مشخص و عملیاتی ارائه شده باشد. که این نکته برای برخی از خودروهای مونتاژی در حال اجراست.

قیمت ۱۱ میلیاردی؛ انتظار مشتری از واردکننده بیشتر است
خودرویی مانند وویا فری در رده خودروهای گران‌قیمت بازار ایران قرار می‌گیرد و خریدار آن طبیعتاً انتظار دارد در کنار طراحی، امکانات، فناوری و عملکرد فنی، از خدمات پس از فروش و پشتیبانی متناسب با قیمت خودرو نیز برخوردار باشد.
در چنین شرایطی، اینکه شرکت واردکننده پس از عرضه خودرو، به مشتری توصیه کند از بنزین سوپر RON ۹۵ استفاده کند و در صورت نبود آن به سراغ مکمل اکتان مورد تأیید برود، می‌تواند برای  خریداران این سؤال را ایجاد کند که چرا  این موضوع پیش از ورود خودرو به بازار ایران مورد بررسی قرار گرفته نگرفته تا آنها هم اکنون با ترس و دلهره از خسارت میلیاردی خودروی خود را برانند؟؟
به‌ویژه آنکه دسترسی به بنزین سوپر با کیفیت و عدد اکتان مشخص در تمام نقاط کشور همواره آسان نیست و استفاده از مکمل‌های متفرقه نیز می‌تواند خود چالش‌های دیگری برای مالک خودرو ایجاد کند.

مسئولیت واردکننده فقط تحویل خودرو نیست
ورود خودروهای پیشرفته و مجهز به فناوری‌های روز به بازار ایران اتفاق مثبتی است، اما مسئولیت واردکننده صرفاً به واردات و تحویل خودرو محدود نمی‌شود. بررسی سازگاری محصول با شرایط واقعی بازار، کیفیت سوخت، اقلیم، زیرساخت خدمات و تأمین قطعات نیز بخشی از فرآیند حرفه‌ای واردات خودرو است.

در مورد وویا فری نیز بهتر بود پیش از ورود خودرو به بازار، حساسیت احتمالی پیشرانه به کیفیت سوخت و عدد اکتان با همکاری شرکت مادر بررسی می‌شد و راهکار مشخصی برای شرایط سوخت ایران در نظر گرفته می‌شد؛ نه اینکه پس از عرضه خودرو، مالک با خودرویی بیش از ۱۱ میلیارد تومانی مواجه شود که برای استفاده روزمره باید دغدغه کیفیت بنزین و احتمال ناک موتور را نیز در نظر داشته باشد.